Krzysztof Penderecki jest nam znany nie tylko jako geniusz kompozycji muzycznej, ale także jako dyrygent, pedagog i symfonik. Był człowiekiem, który zdobył uznanie na całym świecie i zaimponował swoimi innowacjami w muzyce. Penderecki to eksperymentator, który przez całe życie pozostawał kompozytorem na wysokim poziomie. Jego twórczość obejmowała różne gatunki, komponował zarówno muzykę symfoniczną, jak i kameralną, a do jego słynnych arcydzieł należą opery i kompozycje jazzowe. Ponadto udało mu się trzykrotnie zdobyć nagrodę Grammy, informuje krakow-trend.eu.
Dlaczego Krzysztof Penderecki zaczął grać na skrzypcach?
Krzysztof Penderecki urodził się 23 listopada 1933 roku w Dębicy, ale dopiero w Krakowie mógł objawić się światu jako wybitny kompozytor. Młody Krzysztof od dzieciństwa interesował się muzyką i pobierał prywatne lekcje gry na fortepianie. Pociągał go świat muzyki, rezonowała w nim każda nuta i wydawało się, że to właśnie w tym kierunku Penderecki będzie mógł uwolnić swój potencjał, jednak porzucił studia.
Pasja muzyczna młodego Krzysztofa była jak nowy oddech, gdy usłyszał swojego ojca grającego na skrzypcach. Wtedy zrozumiał, że na fortepianie może grać każdy, ale skrzypce są znacznie trudniejszym instrumentem i nie każdy potrafi wydobyć z nich czysty dźwięk. Od tego momentu Penderecki rozpoczął naukę gry na skrzypcach i nigdy nie kwestionował swojego wyboru.
W szkole Krzysztofowi udało się założyć zespół muzyczny, który od czasu do czasu swoimi występami urozmaicał szarą codzienność Dębicy. Trwało to do czasu, gdy Penderecki zdecydował się kontynuować studia w Krakowie.
Życie Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie
Młody kandydat wstąpił do Konserwatorium Krakowskiego, nie wiedząc i nie spodziewając się tego, że instytucja ta stanie się kiedyś uczelnią jego imienia. To właśnie tutaj rozpoczęła się historia Krzysztofa Pendereckiego jako kompozytora. Po pomyślnym ukończeniu Konserwatorium Krzysztof został nauczycielem w Konserwatorium, a ludzie, którzy byli jego mentorami, stali się jego kolegami i przyjaciółmi. Później Penderecki objął stanowisko rektora.
Zanim Krzysztof Penderecki mógł osiągnąć takie wyżyny, tworzył i prezentował swój talent światu na różnych konkursach. Jego droga do uznania rozpoczęła się w 1959 roku, kiedy to młody Krzysztof wygrał konkurs dla młodych kompozytorów. W tym czasie jego nazwisko stało się znane nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Jego kompozycja 8ʼ37”, znana później jako Tren – Ofiarom Hiroszimy, przyniosła mu międzynarodowe uznanie i była transmitowana przez radio we wszystkich częściach świata.
W 1962 roku w Donaueschingen Penderecki zaprezentował światu swój utwór Fluorescence. Była to nie tylko niezwykła kompozycja, ale i spektakularne widowisko. Krzysztof dodał do instrumentów orkiestry symfonicznej dźwięk blachy, która imitowała grzmot, różne gwizdy, grzechotki, dźwięk maszyny do pisania, syrenę i wiele innych dźwięków. Publiczność była zachwycona, ta kompozycja dobitnie potwierdziła jego status światowej sławy kompozytora, który widzi świat muzyki w nowy sposób. Prawdziwą sławę Krzysztof Penderecki zyskał jednak w 1966 roku, kiedy to zaprezentował światu swoje kolejne arcydzieło – Pasję według św. Łukasza.
Na początku swojej kariery muzycznej Penderecki był uważany za artystę awangardowego, ale Krzysztofowi nie podobał się ten status, ponieważ jego zdaniem artyści awangardowi byli często pozbawieni talentu. Z czasem udało mu się pozbyć tego statusu i pokazać światu najlepszą stronę swojej muzycznej twórczości.
Nowa odsłona twórczości Krzysztofa Pendereckiego
W 1973 roku Penderecki zaprezentował swoją debiutancką symfonię w Peterborough. Pod dyrekcją Krzysztofa wykonała ją London Symphony Orchestra. Było to ostatnie dzieło, którym kompozytor podsumował 20 lat swoich muzycznych poszukiwań. Był to także przystanek w jego awangardowej twórczości i krok ku czemuś większemu, krok, który zapoczątkował nową kartę w jego karierze. Awangardyzm miał pozostać w jego młodości, przyszedł czas na symfoniczne manifesty „nowego romantyzmu”.
Penderecki nie pozostawał z dala od sytuacji politycznej w Polsce. W 1980 roku rozpoczął komponowanie nowego utworu, Polskiego Requiem, które zadedykował ofiarom Grudnia 1970 („Lacrimosa”), kardynałowi Wyszyńskiemu („Agnus Dei”), Powstaniu Warszawskiemu, św. Maksymilianowi Kolbe („Dies irae”) i ofiarom Katynia („Libera me, Domine”). Penderecki stwierdził, że gdyby nie polityczna zawierucha, nie byłby w stanie napisać takiego utworu, choć w pewnym stopniu interesował się tą tematyką. Poprzez swoją twórczość Krzysztof chciał przekazać masom, po czyjej jest stronie.
Krzysztof Penderecki odcisnął również swoje piętno na kinie, komponując muzykę do filmu Rękopis znaleziony w Saragossie. Jego kompozycje można usłyszeć również w takich filmach jak: Lśnienie, Egzorcysta i Maska.
Penderecki był nie tylko kompozytorem, ale także nauczycielem i dyrygentem. Wykładał w różnych instytucjach edukacyjnych na całym świecie, pracował jako dyrektor artystyczny kilku towarzystw filharmonicznych i festiwali oraz współpracował z wieloma znanymi orkiestrami. Krzysztof Penderecki wniósł nieoceniony wkład w rozwój muzyki w Polsce, a Polacy mają z czego być dumni.
