Królewska stolica słusznie uważana jest za miejsce narodzin polskiej kinematografii. To przecież tutaj w 1896 roku (zaledwie rok po pierwszej premierze w Paryżu) odbył się publiczny pokaz filmu braci Lumiere. W XX wieku w Krakowie działało ponad 80 kin o różnym poziomie, ale w XXI wieku ponad połowa z nich została zamknięta. O uwielbianych przez mieszkańców kinach, problemach, z jakimi borykali się ich właściciele i przyczynach powstałego kryzysu można przeczytać w artykule na stronie krakow-trend.eu.
Kultowe miejsca
Pierwsze kino o nazwie “Wanda” (na zdjęciu) zostało otwarte w Krakowie przy ulicy Gertrudy 5 w 1912 roku.
Dobra lokalizacja i sala na 500 miejsc sprawiły, że było ono jednym z najpopularniejszych w mieście. Kino funkcjonowało przez dość długi okres czasu – 91 rok. Przez cały ten czas, będąc czy to w rękach państwowych, czy prywatnych, jego utrzymanie było uważane za dość nieopłacalne. Dlatego w 2003 roku nowi właściciele postanowili otworzyć w budynku supermarket, co wywołało falę oburzenia wśród przedstawicieli wielu organizacji pozarządowych walczących o zachowanie dziedzictwa kulturowego Krakowa. Takie są jednak realia działalności komercyjnej – nikt nie chce utrzymywać przedsiębiorstwa, które nie przynosi dochodów.
Równie popularnymi obiektami kulturalno-rozrywkowymi w Krakowie były “Uciecha” (otwarte w 1912 roku, podobnie jak “Wanda”), “Warszawa” (w 1921 roku) i “Apollo” (w 1933 roku). Chodząc do takich miejsc można było nie tylko obejrzeć kolejny film fabularny, ale także poczuć się częścią świeckiej społeczności: wypić kawę przed seansem, zawrzeć nowe znajomości, zapoznać się z najnowszymi wiadomościami. Dla panów z tamtego okresu zaproszenie ukochanej do kina było uważane za to samo, co wyjście do drogiej restauracji.
Warto zauważyć, że w okresie okupacji w czasie II wojny światowej kina w Krakowie nie przestawały działać. Naziści doskonale zdawali sobie sprawę ze znaczenia propagandy, wyświetlając obywatelom ideologiczne filmy o wielkości III Rzeszy.
W okresie powojennym w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nastąpił boom kulturalny, który doprowadził do powstania nowych kin. W tym czasie było to najpopularniejsze zajęcie rekreacyjne dla ludzi radzieckich. Na wielkich ekranach można było oglądać nie tylko premiery filmowe. Wykorzystywano je również do celów edukacyjnych, wyświetlając filmy edukacyjne i nagrania wykładów naukowych dla uczniów i studentów. Do najpopularniejszych kin należały “Pasaż”, “Wolność” i “Związkowiec” (na zdjęciu).
Obecnie funkcjonują jako pracownie teatralne, centra fitness, lokale handlowe.
Przyczyny zamknięcia
W latach 90. XX w. nastąpiła stagnacja branży spowodowana kilkoma czynnikami. Wiele kin, po przejściu z rąk państwowych w ręce prywatne, dotknął kryzys gospodarczy, kiedy po prostu zabrakło pieniędzy na modernizację.
Era wypożyczalni kaset wideo również miała swój negatywny wpływ. W całym Krakowie działały nielegalne punkty, w których za symboliczną opłatą można było wypożyczyć kasetę na określony czas lub nagrać piracki film na pusty nośnik. Istniały również półlegalne sklepy wideo, w których można było obejrzeć film znacznie taniej niż w kinie. Popyt był ogromny, gdyż w podziemnych placówkach były wyświetlane zachodnie nowości filmowe – westerny, filmy akcji, a nawet filmy ze scenami erotycznymi. Legalne kina nie mogły zaoferować swoim widzom takiej różnorodności filmów.
Wraz z pojawieniem się multipleksów, konkurencyjność kin jeszcze bardziej spadła. Tylko komercyjne giganty utrzymały się na powierzchni, ponieważ udało im się dostać do zjednoczonej sieci, oferując swoim gościom podwyższony komfort: duży wybór jedzenia i napojów, sterowane fotele, możliwość oglądania filmów w 3D i wiele więcej.
