„Widzę Ukrainę jako odnoszące sukcesy państwo. W tym na arenie europejskiej, jeśli będziemy słuchać siebie — czyli narodu ukraińskiego”.
Słowa te należą do Vasyla Slipaka, śpiewaka operowego o ukraińskich korzeniach, znanego w wielu krajach europejskich. Mężczyzna mieszkał za granicą przez prawie 20 lat i zbudował tam udaną karierę, ale kiedy wybuchła wojna rosyjsko-ukraińska, nie mógł sobie pozwolić na pozostanie z dala i wrócił do ojczyzny. To właśnie tam, na ojczystej ziemi, Vasyl zginął podczas walki z okupantami. O życiu Slipaka i o tym, co łączy światowej sławy artystę z Krakowem, przeczytasz w poniższym artykule na krakow-trend.eu.
Kim jest Vasyl Slipak?
Vasyl Slipak to urodzony w Ukrainie piosenkarz, który dzięki swojemu talentowi i wytrwałości zyskał światową sławę i został solistą Paryskiej Opery Narodowej. Przyszła gwiazda urodziła się 20 grudnia 1974 roku we Lwowie. Chłopiec dorastał w przeciętnej rodzinie: jego matka, Nadiia, pracowała w biurze projektowym, a ojciec, Yaroslav, był specjalistą w jednostce produkcyjnej. Co ciekawe, ani jego ojciec, ani matka nie mieli talentu do śpiewania, więc skąd Vasyl wziął ten wyjątkowy głos, który później podbił cały świat?
Podobno od dziadka. Slipakowie żartowali w rodzinnym gronie: najmłodszy otrzymał imię po dziadku, więc ten przekazał swój wyjątkowy talent wnukowi. A talent był naprawdę wyjątkowy — Vasyl miał głos, który obejmował kilka zakresów jednocześnie, od bas-barytonu do mezzosopranu. Wszyscy krewni Slipaka od dziecka wiedzieli, że ma on prawdziwy dar śpiewania, ponieważ żadna rodzinna uroczystość nie odbywała się bez występów małego Vasyla. Ale być może to jego starszy brat Orest był tym, który najbardziej dbał o rozwój naturalnych zdolności Slipaka — odegrał ważną rolę w kształtowaniu Vasyla jako przyszłego śpiewaka.
W 1983 roku, gdy Vasyl miał 9 lat, w jego życiu pojawił się Dudaryk — pierwszy chór, w którym chłopiec zaczął profesjonalnie śpiewać. I to właśnie Orest go tam przyprowadził. Slipak był członkiem Dudaryka przez 11 lat. Oczywiście w tym czasie zmienił się nie tylko z wyglądu, ale także rozwinął się wokalnie. Jego pierwszy mentor, Mykola Katsal, również przewidział wspaniałą przyszłość dla utalentowanego młodego człowieka: mężczyzna stał się nie tylko liderem, który nauczył go śpiewać, ale także duchową inspiracją, która pokazała mu, że muzykę należy kochać. To właśnie dzięki niemu Vasyl zakochał się w dziełach kompozytorów Złotego Wieku. Zakochał się tak bardzo, że wiele lat później, będąc światowej sławy śpiewakiem operowym, jego ulubionymi dziełami sztuki nadal pozostawały dzieła Mykoły Łysenki, Maksyma Berezowskiego, Mykoły Leontowycza, Kyryła Stetsenki, Artema Vedela i Dmytra Bortniańskiego.
Jednak, jak to często bywa w Ukrainie, nie wszyscy w jego ojczyźnie dostrzegli jego talent. Na przykład nie udało mu się za pierwszym podejściem dostać się do Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej im. Mykoły Łysenki. Tak, przyszły światowej sławy śpiewak operowy nie mógł wówczas studiować w Ukrainie. Został studentem upragnionej uczelni dopiero za drugim podejściem w 1992 roku. Natomiast za granicą jego talent został natychmiast zauważony.
Początek zagranicznej historii Vasyla Slipaka
Historia życia Slipaka za granicą rozpoczęła się pod koniec XX wieku. I to nie sam Vasyl ją rozpoczął, ale jego brat, a raczej seria znajomości Oresta z odpowiednimi ludźmi. I tak w 1994 roku, podczas pobytu na kongresie kardiologów we Francji, Orest spotkał księdza Pavla Kohuta, który przedstawił go Jarosławowi Musianowiczowi, dyrektorowi Ukraińskiego Słowa w Paryżu; a ten przedstawił Oresta kompozytorowi ukraińskiego pochodzenia, Marianowi Kouzanowi. Przy filiżance kawy Orest Slipak wspomniał o swoim zaskakująco utalentowanym bracie. Pan Marian zareagował z zainteresowaniem i poprosił go, aby zostawił mu kasetę z głosem Vasyla. Miesiąc później Slipak młodszy otrzymał zaproszenie od komitetu organizacyjnego jednego z największych festiwali muzycznych we Francji. Od tego czasu jego nazwisko stopniowo stawało się znane na całym świecie.
Uznanie dla Vasyla Slipaka na świecie
Swoim wyjątkowym kontratenorem Ukrainiec najpierw podbił Francję. W 1994 roku, na Międzynarodowym Konkursie, 20-letni Vasyl zdobył Grand Prix — był jedynym, który śpiewał piosenki w swoim ojczystym języku, ukraińskim. Po tym zwycięstwie kariera lwowianina nabrała rozpędu: miał koncerty solowe, konkursy i festiwale. W końcu w jego życiu pojawiła się Paryska Opera Narodowa. Slipak został członkiem zespołu w 1997 roku. Od pierwszych dni pracy z Francuzami Vasyl zaskoczył obcokrajowców swoją pracowitością: w ciągu kilku miesięcy udało mu się do już przygotowanego programu przygotować od siebie Pasję według św. Mateusza, Pasję według św. Jana Bacha i kantaty Haendla.
Podbił główną scenę Francji, a także sceny innych krajów europejskich (Polski, Łotwy, Litwy, Estonii, Niemiec, Gruzji, Mołdawii, Węgrów, Słowacji, Austrii, Włoch, Watykanu, Belgii, Holandii, Szwajcarii), a nawet Ameryki. Przez 20 lat budował swoją udaną karierę za granicą. I z pewnością robiłby to nadal, gdyby nie atak Rosji na jego ojczyznę.
Piosenkarz, wolontariusz i żołnierz
Slipak od urodzenia był patriotą Ukrainy, tak został wychowany. Świadczy o tym między innymi fakt, że jako znany piosenkarz za granicą nigdy nie zerwał więzi z ojczyzną; dlatego dwukrotnie odrzucił propozycję przyjęcia obywatelstwa francuskiego, pozostając obywatelem Ukrainy. Oczywiste jest, że nie mógł trzymać się z dala od wojny w swojej ojczyźnie.
Początkowo Slipak został ochotnikiem. W 2013 roku, kiedy w Kijowie rozpoczęła się Rewolucja Godności, Vasyl stanął na czele ruchu charytatywnego we Francji, aby pomóc swoim rodakom i ojczystej Ukrainie za granicą. Ale, jak wszyscy wiemy, starcia nie zakończyły się na kijowskim Placu Niepodległości: w 2013 roku Rosja zajęła Krym i Donbas. To właśnie wtedy Slipak zdał sobie sprawę, że po prostu nie może zostać w Paryżu, gdy Ukraina jest w stanie wojny. Światowej sławy śpiewak operowy ze Lwowa zamienił więc mikrofon na broń, a scenę na okopy.
Ochotnik Slipak po raz pierwszy wyruszył na front w maju 2015 roku. Od razu otrzymał pseudonim — Vasyl został nazwany Mitem (skrót od Mefistofelesa, bohatera jego ulubionej opery Charlesa Gounoda o tym samym tytule). Mężczyzna walczył w Ukraińskim Korpusie Ochotniczym (DUK). Wraz z towarzyszami Slipak brał udział w walkach o Piaski i Awdijiwkę w obwodzie donieckim. Nie udało mu się powrócić do domu jako ocalały — został ranny i na jakiś czas opuścił front. Wrócił do swoich towarzyszy latem 2016 roku. I, niestety, ten powrót był ostatnim: w czerwcu 2016 r., w bitwie w pobliżu wsi Łuhańske w powiecie Baсhmut w obwodzie donieckim, Bohater zginął… Śpiewak operowy otrzymał śmiertelną ranę w dolną część tułowia. Vasyl Slipak został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
Co łączy Vasyla Slipaka z Krakowem?
Vasyl Slipak jest śpiewakiem operowym, więc oczywiste jest, że z Krakowem kojarzony jest przede wszystkim poprzez swoje występy. Ukrainiec po raz pierwszy podbił tutejszą scenę w 1996 roku, kiedy to wraz z Olhą Pasichnyk wziął udział w Międzynarodowym Festiwalu „Dni Muzyki Kompozytorów Krakowskich”. Wówczas między artystą a publicznością nawiązała się prawdziwa więź, więc występ w Krakowie był dla Slipaka pierwszym, ale nie ostatnim. Po latach koncertował jeszcze w tutejszym Muzeum Narodowym Sztuki Polskiej XIX wieku oraz w Operze Krakowskiej. Przy okazji w Krakowie przypomniano sobie o Vasylu podczas projekcji filmu MIT, opowiadającego o życiu i śmierci światowej sławy śpiewaka operowego, ukraińskiego obrońcy Lwowa, który kiedyś zamienił mikrofon na broń, scenę na okopy i zginął od rosyjskiej kuli.
