Związki Krakowa z operą sięgają roku 1628, kiedy to jedna z podwawelskich drukarni wydała pierwsze libretto operowe w języku polskim. Było to tłumaczenie tekstu Ferdynanda Saracinelliego La liberazione di Ruggiero dall’isola d’Alcina (Wybawienie Ruggiera z wyspy Alcyny). Do którego trzy lata wcześniej napisała muzykę włoska śpiewaczka i kompozytorka Francesca Caccini, pisze krakow-trend.eu.
Opera została wystawiona na florenckim dworze w 1625 roku z okazji przyjazdu królewicza Władysława IV Wazy, późniejszego króla, opatrzona alegorycznym prologiem, w którym wychwalano czyny wojenne polskiego gościa i finałowym baletem jeźdźców na koniach.
Historia rozwoju krakowskiej tradycji operowej
Następnie Władysław IV planował zorganizować bardziej wystawne i większe wykonanie opery podczas ceremonii koronacji swojej żony na Wawelu. Jednak z powodu obojętności krakowskich mieszczan na wysoką kulturę nie udało mu się tego zrobić. Miejscowi woleli prostsze rozrywki.
Jedynymi wyjątkami były prywatne imprezy zamknięte, na których w następnym stuleciu wykonywano włoskie opery.
Narodziny opery w Krakowie datowane są na XVIII wiek i wiążą się z pierwszym publicznym spektaklem operowym „Zemira i Azor” holenderskiego kompozytora Andre Grétry’ego, który pracował w Paryżu i Wersalu. Premiera opery odbyła się w marcu 1782 roku w Pałacu Spiskim.
Niestety w następnym stuleciu w Krakowie nie udało się stworzyć oddzielnej opery ze stałym zespołem. Przyczyny były różne: brak środków i finansowania miasta, wkroczenie wojsk radzieckich do miasta, pożary, okupacja przez wojska austriackie.
W 1893 roku w Krakowie zbudowano Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego, który pierwotnie był przeznaczony dla wszystkich gatunków sztuki scenicznej, ale woleli traktować go jako dramatyczny, a nie operowy.
W 1914 roku powstało Krakowskie Towarzystwo Operowe z inicjatywy Bolesława Wallka-Walewskiego. W latach 1915-1921 występowali w gmachu teatru Juliusza Słowackiego. Następnie otrzymał lokal dawnej szkoły przy ulicy Rajskiej 12 (obecnie tam Małopolski Ogród Sztuki). Jednak już w 1923 roku przestały istnieć.
Od 1931 roku Towarzystwo operowe wznowiło swoją działalność i istniało do wybuchu II wojny światowej — 1939 roku.
Po zakończeniu działań wojennych w Krakowie władze lokalne wznowiły działalność Teatru im. Juliusza Słowackiego jako teatru dramatu i opery i uroczyście otwarto dziesiątego sierpnia 1945. Jednak już w następnym roku z powodów finansowych zespół operowy został ponownie rozwiązany.
Powstanie pierwszej opery w Krakowie
Nowoczesna Opera w Krakowie powstała w 1954 roku. Znajduje się przy ulicy Lubicz 48.
Powstanie teatru związane jest z utworzeniem w Krakowie Towarzystwa Przyjaciół Opery na bazie muzyków krakowskiej Filharmonii i absolwentów Wydziału Wokalnego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie. W tym samym roku w październiku odbyło się pierwsze przedstawienie opery „Rigoletto” Giuseppe Verdiego.
W tym samym czasie z muzyków Polskiego Radia powstało Towarzystwo Przyjaciół Teatru Muzycznego. Ich pierwszy występ został zaprezentowany w grudniu 1954 roku.
Oba Towarzystwa korzystały z pomieszczeń przy ulicy Lubicz 48, jednak w 1958 roku Towarzystwa rozpadły się, a ich zespoły połączyły się i istniały pod nazwą „Miejski Teatr Muzyczny – Opera i Operetka”.
W 1975 roku zmienili one nazwę „Krakowski Teatr Muzyczny”, a w 1981 roku „Opera i Operetka w Krakowie”. Współczesna nazwa „Opera Krakowska” powstała w 2002 roku.
Pomimo tego, że teatr działał jako instytucja państwowa, nie miał jednak własnego pomieszczenia, a jego opery odbywały się na scenie Teatru Słowackiego lub na skromnej scenie amatorskiej przy ulicy Lubicz, 48.
Chociaż organizacja opery borykała się z trudnościami, osiągnięcia Opery Krakowskiej są imponujące. To ponad dwieście pięćdziesiąt premier oper wybitnych polskich i światowych artystów.
Nowy budynek Opery Krakowskiej powstał w latach 2004-2008 z dużą sceną, salą na 761 miejsc dla widzów, salą prób i najnowszym sprzętem.
