Trudno wyobrazić sobie, że ludzkość kiedyś żyła bez wielu rzeczy, które są znane naszym współczesnym. Kinematografia stała się integralną częścią naszego życia, a oglądanie filmów jest prawdopodobnie najbardziej ulubionym sposobem spędzania wolnego czasu dla większości populacji tego świata, pisze krakow-trend.eu.
Jeszcze na początku XX wieku kino było sensacją dla ludzkości. Jednak to właśnie wtedy w różnych częściach świata zaczęły odbywać się pierwsze pokazy filmowe, możliwe dzięki wynalazkowi braci Lumière, opatentowanemu w 1895 roku. W ten sposób kino trafiło do Krakowa, gdzie jego mieszkańcy entuzjastycznie przyjęli ten gatunek sztuki i pielęgnują go do dziś.
W tym artykule opowiemy o historii pierwszego seansu kinowego w Krakowie.
O wynalazku, który zrewolucjonizował świat
Przede wszystkim warto powiedzieć kilka słów o wynalazku utalentowanych braci, który dosłownie diametralnie zmienił nasz świat. Kinematograf, bo taką nazwę otrzymało ich urządzenie, został zainspirowany innym wynalazkiem — kinetoskopem Thomasa Edisona. Z urządzeniem tym zapoznał braci ich ojciec, który dostrzegł w chłopcach głód technologii i odkrywania.
Właściwie to warto tutaj nieco wyjaśnić: za ojca kina uważa się wspomnianego Thomasa Edisona, bo to na przykładzie jego urządzenia powstały kolejne wynalazki, w tym te braci Lumière. Wynalazek Edisona miał jednak wiele wad, takich jak jego nieporęczność i to, że mógł być oglądany tylko przez jedną osobę.
Natomiast wynaleziony przez braci kinematograf został nazwany prawdziwym przenośnym atelier. Urządzenie łączyło w sobie trzy procesy jednocześnie: fotografowanie, kopiowanie i projekcję i wymagało silnego źródła światła do działania.
Pierwszy pokaz filmowy w historii Polski
Tak oto wielki wynalazek braci Lumière po opracowaniu dosłownie zaczął podróżować po świecie. W tamtych czasach najlepszą reklamą były podróże i demonstracje wśród dużych tłumów ludzi, w ten sam sposób popularność zyskiwało kino.
W 1895 roku jako pierwsi fascynujący wynalazek braci Lumière zobaczyli Paryżanie. W tym samym czasie Kraków był głównym ośrodkiem polskiej kultury, gdyż polityka Habsburgów przyciągała pod Wawel wielu utalentowanych artystów i wybitne postacie kultury, które nie mogły swobodnie tworzyć gdzie indziej.
To właśnie tutaj, rok po premierze w Paryżu, 14 listopada 1896 roku, w Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się pierwsza w Polsce projekcja filmu na sprzęcie braci Lumiere. Datę tę uznaje się za oficjalny początek kina w kraju.
Pierwszą projekcję poprzedziły liczne plakaty reklamowe na ulicach Krakowa. Były one duże i kolorowe oraz zapowiadały projekcję „żywych fotografii”, które mogły się poruszać i pokazywać różne wydarzenia. W sumie mieszkańcy Krakowa mieli 4 z rzędu wieczory pokazów filmowych. Wyświetlane mieszkańcom miasta filmy były tymi, które w tamtym czasie podróżowały również do innych krajów europejskich.
Te pierwsze filmy miały bardzo prostą fabułę. Nie trwały długo: każdy film trwał około 40 sekund, na przykład film Śniadanie dziecka. Zaledwie 20 minut wystarczyło, aby pokazać cały zestaw stworzonych filmów. Z reguły tytuły tych filmów były również bardzo proste i mówiły widzom wprost, co się wydarzy. Niemniej jednak wystarczyło to, aby zrobić dużo hałasu i wzbudzić entuzjazm publiczności.
W przeciwieństwie do demonstracji wynalazku swojego poprzednika, Edisona, rozwój braci Lumière spotkał się z dużą aprobatą. Świadczą o tym chociażby recenzje w Kurierze Lwowskim, który opisywał dzieło Edisona jako rozczarowanie, podczas gdy o kinematografie wypowiadano się później bardzo przychylnie i entuzjastycznie.
Zakorzenienie nowego gatunku artystycznego w Krakowie
Zaprezentowany krakowianom przez braci Lumière kinematograf odniósł ogromny sukces. Kilka dni po premierze pokazy filmowe zostały włączone do programu Teatru Miejskiego w Krakowie i od tej pory niemal każdemu spektaklowi towarzyszyła projekcja „żywych fotografii”. To się opłaciło, bowiem teatr cieszył się ogromną popularnością, a na spektakle przychodzili nie tylko mieszkańcy Krakowa, ale także goście z całego kraju. Co ciekawe, ceny biletów nie były wyższe niż zwykle, a na popołudniowe spektakle były nawet tańsze. Dzięki temu na taką rozrywkę stać było wiele osób.
Z czasem zainteresowanie tylko rosło, a pokazywanie za każdym razem tych samych filmów przestało być opłacalne. Dlatego w grudniu tego samego roku teatr dwukrotnie otrzymał zestawy nowych filmów przysłanych z Francji. Według archiwalnych danych francuskie filmy oglądał wówczas co ósmy mieszkaniec Krakowa.
Wszystkie te wydarzenia sprawiły, że kino na zawsze zakorzeniło się w mieście. W kolejnych latach w szybkim tempie otwierano tu coraz więcej kin. Na przykład w przedwojennym Krakowie było już 15 kin różnego typu, a miasto było o połowę mniejsze niż dziś. W drugiej połowie XX wieku i na początku XXI wieku Kraków stał się miastem festiwali filmowych, które co roku gromadziły gwiazdy z całego świata.
