{"id":1563,"date":"2023-12-23T22:36:44","date_gmt":"2023-12-23T21:36:44","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-trend.eu\/?p=1563"},"modified":"2023-12-23T22:37:34","modified_gmt":"2023-12-23T21:37:34","slug":"narodowy-stary-teatr-im-heleny-modrzejewskiej-kolebka-kultury-narodowej-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/eternal-1563-narodowy-stary-teatr-im-heleny-modrzejewskiej-kolebka-kultury-narodowej-w-krakowie","title":{"rendered":"Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej – kolebka kultury narodowej w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n

Teatr jest jednym z najstarszych i najciekawszych gatunk\u00f3w sztuki. Pierwsze teatry w Krakowie powsta\u0142y ju\u017c kilka wiek\u00f3w temu i od tego czasu sta\u0142y si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia miasta – informuje strona krakow-trend.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z up\u0142ywem lat jedno pokolenie zast\u0119powa\u0142o drugie, podobnie jak teatry w Krakowie. Wiele instytucji odesz\u0142o w przesz\u0142o\u015b\u0107 z tych czy innych powod\u00f3w, ale Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej przez wieki zachowa\u0142 sw\u00f3j urok i wyj\u0105tkowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Z poni\u017cszego artyku\u0142u mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119, co to za teatr, pozna\u0107 ciekawostki dotycz\u0105ce jego historii i dzia\u0142alno\u015bci artystycznej.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tek historii teatru<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wiedzieli Pa\u0144stwo, \u017ce Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej jest jedn\u0105 z najstarszych scen publicznych w ca\u0142ej Polsce? Jest to drugi teatr za\u0142o\u017cony w kraju i jedna z niewielu tak starych instytucji dzia\u0142aj\u0105cych do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tek historii teatru si\u0119ga 1781 roku, kiedy to dwaj lokalni pasjonaci – dramatopisarz i posta\u0107 publiczna Feliks Oraczewski oraz aktor Mateusz Witkowski – postanowili stworzy\u0107 w Krakowie teatr. Obaj m\u0119\u017cczy\u017ani kochali sztuk\u0119 i nie mogli pogodzi\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce \u017cycie teatralne w \u00f3wczesnym mie\u015bcie by\u0142o raczej ubogie. Mateusz Witkowski mia\u0142 ju\u017c do\u015bwiadczenie pracy w teatrze w Warszawie, wi\u0119c jako pierwszy dyrektor nowo powsta\u0142ego teatru w Krakowie otrzyma\u0142 od lokalnych w\u0142adz zgod\u0119 na organizowanie i prowadzenie przedstawie\u0144. By\u0142 tylko jeden warunek: wp\u0142ata 50 z\u0142otych do kasy miejskiej raz w miesi\u0105cu.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 historia Starego Teatru. Pierwsze przedstawienia odbywa\u0142y si\u0119 w murach Pa\u0142acu Spiskiego w samym sercu miasta, na Rynku. Pocz\u0105tkowo teatr nie posiada\u0142 osobnego budynku przeznaczonego wy\u0142\u0105cznie na jego dzia\u0142alno\u015b\u0107. Zamiast tego musia\u0142 korzysta\u0107 z drugiego pi\u0119tra Pa\u0142acu Spiskiego.<\/p>\n\n\n\n

Mateusz Witkowski, pierwszy dyrektor i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel teatru, niewiele czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142 swojemu dzie\u0142u. Wystawi\u0142 zaledwie kilka przedstawie\u0144 i po kilku miesi\u0105cach od otwarcia opu\u015bci\u0142 Krak\u00f3w, cho\u0107 p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Teatr trafi\u0142 w r\u0119ce Jacka Kluszewskiego, cz\u0142owieka uwa\u017canego za jednego z najwi\u0119kszych mecenas\u00f3w sztuki w Krakowie. W 1798 roku przebudowa\u0142 on dwie w\u0142asne kamienice przy placu Szczepa\u0144skim. Po wielu wydarzeniach i zmianach, przebudowach, teatr funkcjonuje tu do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie Jacek Kluszewski poczyni\u0142 najwi\u0119ksze starania o rozw\u00f3j teatru w pierwszych latach jego istnienia. Cz\u0119sto organizowa\u0142 wystawne przyj\u0119cia i mia\u0142 wy\u0142\u0105czny przywilej organizowania przedstawie\u0144 teatralnych. Dzi\u0119ki Kluszewskiemu teatr otrzyma\u0142 w 1805 roku zgod\u0119 cesarza na wystawianie przedstawie\u0144 w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n

Helena Modrzejewska i Stary Teatr<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1865 roku po raz pierwszy na scenie Starego Teatru pojawi\u0142a si\u0119 kobieta, kt\u00f3rej imieniem teatr jest dzi\u015b nazywany. Helena Modrzejewska by\u0142a utalentowan\u0105 polsk\u0105 aktork\u0105, kt\u00f3ra specjalizowa\u0142a si\u0119 w rolach tragicznych i zas\u0142yn\u0119\u0142a z popularyzacji tw\u00f3rczo\u015bci Szekspira. Nazywana jest najwybitniejsz\u0105 aktork\u0105 w historii polskiego teatru i jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych kobiet tamtej epoki.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie dzia\u0142alno\u015b\u0107 Heleny Modrzejewskiej, jej niezr\u00f3wnany talent i entuzjazm wprowadzi\u0142y teatr na nowy poziom, zyskuj\u0105c mu rozg\u0142os i popularno\u015b\u0107. Badacze historii jej tw\u00f3rczo\u015bci s\u0105 przekonani, \u017ce odegra\u0142a znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w tworzeniu tzw. \u201ckrakowskiej szko\u0142y teatralnej\u201d, kt\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 z amatorstwa w prawdziwy profesjonalizm.<\/p>\n\n\n\n

Helena Modrzejewska nie potrafi\u0142a jednak d\u0142ugo usiedzie\u0107 w jednym miejscu. Przez cztery lata wyst\u0119powa\u0142a w Starym Teatrze, a nast\u0119pnie przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Warszawy, gdzie sta\u0142a si\u0119 prawdziw\u0105 gwiazd\u0105. Po Warszawie by\u0142a zapraszana na czo\u0142owe sceny teatralne Europy i doceniana w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n

Modrzejewska nie zapomnia\u0142a o rodzinnym Krakowie. W 1879 roku ponownie odwiedzi\u0142a miasto, a w kolejnych latach jeszcze kilkakrotnie. Lokalne w\u0142adze podarowa\u0142y jej will\u0119, w kt\u00f3rej Helena zatrzymywa\u0142a si\u0119 za ka\u017cdym razem, gdy przyje\u017cd\u017ca\u0142a do Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

Niesprawiedliwe by\u0142oby jednak za\u0142o\u017cenie, \u017ce tylko Modrzejewska by\u0142a osob\u0105 istotn\u0105 dla kszta\u0142towania si\u0119 \u201cszko\u0142y krakowskiej\u201d. Antonina Hoffman, Feliks Benda, Boles\u0142aw Leszczy\u0144ski, Ludwik Solski i inni nale\u017celi do kluczowych aktor\u00f3w tamtego czasu.<\/p>\n\n\n\n

Powojenne odrodzenie Starego Teatru<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po z\u0142otym okresie teatru, kiedy to kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 plejada prawdziwych gwiazd krakowskiej sceny, nast\u0105pi\u0142 okres upadku. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku teatr praktycznie przesta\u0142 funkcjonowa\u0107, cho\u0107 w pierwszej dekadzie XX wieku mia\u0142a miejsce zakrojona na szerok\u0105 skal\u0119 przebudowa, podczas kt\u00f3rej Stary Teatr otrzyma\u0142 kilka nowych sal. P\u00f3\u017aniej I wojna \u015bwiatowa, trudny okres mi\u0119dzywojenny i II wojna \u015bwiatowa uniemo\u017cliwi\u0142y teatrowi normaln\u0105 prac\u0119 i rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

Dopiero po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych Stary Teatr w Krakowie zacz\u0105\u0142 si\u0119 odradza\u0107. W latach 1950-tych otrzyma\u0142 nowych dyrektor\u00f3w, Romana Zawistowskiego i W\u0142adys\u0142awa Krzemi\u0144skiego, kt\u00f3rzy do\u0142o\u017cyli wielu stara\u0144, aby o\u017cywi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 teatru. Powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 zesp\u00f3\u0142, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142o wielu nowych aktor\u00f3w, re\u017cyser\u00f3w i scenograf\u00f3w. Pojawi\u0142o si\u0119 nowe podej\u015bcie do inscenizacji – nacisk na dzie\u0142a klasyczne w nowoczesnym wykonaniu, co otworzy\u0142o teatrowi drugi wiatr.<\/p>\n\n\n\n

Od tego czasu teatr rozwija si\u0119 i kwitnie. W latach 2009-2019 jako jedyna polska instytucja by\u0142 cz\u0142onkiem Europejskiej Sieci Teatralnej Mitos21, zrzeszaj\u0105cej najwa\u017cniejsze sceny teatralne w Europie. Wsp\u00f3\u0142czesny repertuar sk\u0142ada si\u0119 nie tylko z przedstawie\u0144 reinterpretuj\u0105cych klasyk\u0119, ale tak\u017ce z nowatorskich projekt\u00f3w multimedialnych i muzycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teatr jest jednym z najstarszych i najciekawszych gatunk\u00f3w sztuki. Pierwsze teatry w Krakowie powsta\u0142y ju\u017c kilka wiek\u00f3w temu i od tego czasu sta\u0142y si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia miasta – informuje strona krakow-trend.eu. Wraz z up\u0142ywem lat jedno pokolenie zast\u0119powa\u0142o drugie, podobnie jak teatry w Krakowie. Wiele instytucji odesz\u0142o w przesz\u0142o\u015b\u0107 z tych czy innych powod\u00f3w, […]<\/p>\n","protected":false},"author":303,"featured_media":1524,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[854,857,859,616,858,855,633,853,856,688],"moimportance":[35],"motype":[163],"moformat":[823],"class_list":{"0":"post-1563","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teatrs","8":"tag-gdzie-isc-w-krakowie","9":"tag-historia-heleny-modrzejewskiej","10":"tag-kolebka-kultury-narodowej-w-krakowie","11":"tag-miejsca-i-ulice-krakowa","12":"tag-narodowy-stary-teatr-im-heleny-modrzejewskiej","13":"tag-popularne-teatry","14":"tag-teatry-krakowa","15":"tag-widzowie-teatru","16":"tag-widzowie-teatru-w-krakowie","17":"tag-zycie-kulturalne-krakowa","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-copywriting-longread"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/303"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563\/revisions\/1573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1563"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=1563"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=1563"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=1563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}